Co to jest kalibracja telewizora i jak zmienia obraz?
Kalibracja telewizora polega na precyzyjnym ustawieniu obrazu na podstawie pomiarów, zgodnie z normami stosowanymi w studiach filmowych. Jej celem jest uzyskanie obrazu możliwie bliskiego temu, który widzieli twórcy podczas pracy nad filmem.
Prawdziwe porównanie, nie symulacja
Ten sam film na monitorze studyjnym i na zwykłym telewizorze
Postawiliśmy obok siebie monitor referencyjny Sony BVM-HX3110 (wart ok. 170 000 zł), na jakich pracują studia postprodukcji, oraz przykładowy telewizor. Na obu leci ten sam materiał. Przełączaj tryby obrazu telewizora i zobacz, jak daleko od wzorca są ustawienia fabryczne - i co zmienia kalibracja.
Monitor studyjny Sony BVM-HX3110wart ok. 170 000 zł - wzorzec, z którym porównujemy telewizor
Telewizor Philips OLED, który kalibrowaliśmy · tryb: ECOna obu ekranach ten sam materiał w tej samej chwili
ECOustawienie domyślne
Tryb, w którym telewizor zwykle startuje po pierwszym włączeniu. Ma oszczędzać prąd, więc obniża jasność - i przy okazji zmienia kolory.
Porównaj z wzorcem po lewej
- obraz wyraźnie ciemniejszy niż na monitorze
- biel i jasne partie wpadają w niebieski
- skóra bledsza, ciepłe barwy wyblakłe
Zdjęcia to klatki z naszego nagrania. Kamera i ekran, na którym je oglądasz, też zmieniają kolory, dlatego najbardziej miarodajne jest porównanie telewizora z monitorem obok, a nie z samym sobą. Napis menu na ekranie telewizora to jego własna plansza z nazwą trybu.
Ten sam film może wyglądać zupełnie inaczej na różnych telewizorach - nawet na dwóch egzemplarzach tego samego modelu. Wierne odwzorowanie obrazu pomaga zachować zamierzony przez twórców klimat filmu.
Czy do każdego filmu potrzebna jest inna kalibracja?
— Nie trzeba kalibrować telewizora osobno do każdego filmu czy programu telewizyjnego - normy obrazu obowiązują na całym świecie. Każdy artysta ma swój unikalny styl, który zostanie wiernie przedstawiony na skalibrowanym telewizorze lub projektorze. Klasycznym przykładem jest „Matrix”, który w oryginalnej postaci jest zielonkawy i właśnie tak wygląda na skalibrowanym TV.
Niezależnie od stylistyki filmu ważne jest zachowanie właściwych odcieni skóry, szczegółów w ciemnych scenach oraz płynności i ostrości zgodnych z materiałem źródłowym.
Zwróćmy uwagę, jak bardzo różni się obraz telewizorów na ustawieniach fabrycznych:
Spójrzmy na telewizory na powyższych zdjęciach - każdy wyświetla obraz inaczej. Skąd wiedzieć, czy oceniamy rzeczywisty wygląd filmu, czy jedynie ustawienia ekranu? Nie ma powodu zakładać, że nasz telewizor pokazuje obraz bez zniekształceń. Profesjonalna kalibracja pomaga wyeliminować przesycone kolory, nienaturalne odcienie skóry, utratę detali w ciemnych scenach czy sztuczną płynność ruchu. Jak duże mogą być różnice? Wystarczy zmienić „Styl obrazu”, by przekonać się, jak bardzo ustawienia wpływają na odbiór tego samego filmu.
Czy należy kalibrować wszystkie tryby obrazu?
— Nie. Tryby inne niż skalibrowany oddalają nas od wiernego przekazu, czyli od tego, co widział reżyser. Pozwalają zmieniać wygląd filmu, ale nie pokazują go takim, jakim został stworzony. Skorygowane parametry wprowadza się do jednego wybranego trybu, chyba że wykonujemy kilka osobnych kalibracji (np. dodatkowo do treści UHD z HDR). Więcej o wariantach kalibracji w cenniku.
Styl obrazu
- Osobisty
- Standard
- Jaskrawy
- Film
Czy producenci kalibrują telewizory fabrycznie?
Dlaczego ustawienia fabryczne nie zawsze zapewniają wierny obraz? I po co kalibrować telewizor indywidualnie, skoro producent przygotował już gotowe tryby obrazu?
— Odpowiedź na powyższe pytania jest prostsza, niż się wydaje.
Zacznijmy od tego, że poszczególne egzemplarze tych samych wyświetlaczy mogą znacznie się od siebie różnić. Na forach nietrudno znaleźć zdjęcia tego samego modelu telewizora, na których jeden egzemplarz ma większe plamy lub przejaśnienia niż drugi. Trudno więc upierać się, że ekrany są bardzo powtarzalne. W przypadku projektorów sprawa jest przesądzona, ponieważ dochodzi jeszcze wpływ ekranu projekcyjnego i pomieszczenia. Oczywiście nie jest też tak, że producenci tworzą telewizory nieprzystosowane do wiernej reprodukcji obrazu - każdy telewizor ma tryby obrazu, z których przynajmniej jeden jest nastawiony na reprodukcję zgodną z normami na tyle, na ile da się to zrobić masowo. Kalibracja każdego egzemplarza z osobna nie opłaca się producentom: przy masowej produkcji zbyt mało kupujących zwraca uwagę na dopracowane kolory, a pomiary zajmują dużo czasu.
— Osobną kwestią jest to, że zdecydowana większość nabywców wybiera model, który najszybciej przyciągnie wzrok.
W jasno oświetlonych sklepach krzykliwe i zupełnie nienaturalne ustawienia pomagają telewizorowi wyróżnić się spośród innych, pozornie podobnych produktów. Dotyczy to wszystkich TV bez względu na półkę cenową. Wystarczy spojrzeć na sklepową wystawkę wyświetlaczy.
Czy mój TV wymaga kalibracji?
Czy efekt kalibracji będzie widoczny podczas codziennego oglądania?
— Prawie zawsze tak. Dlatego oferujemy gwarancję „Nie zauważysz różnicy? Nie poniesiesz kosztów” (szczegóły w regulaminie). Skala zmian zależy od dotychczasowych ustawień i tego, jak bardzo odbiegają od norm studyjnych. Ich precyzyjne dostosowanie wymaga pomiarów - regulacja „na oko” nie zastąpi kalibracji.
Poniżej przedstawiamy poglądowe porównanie obrazu przed kalibracją i po niej na testowanym przez nas telewizorze Sony XE9405. Efekty mogą się różnić nawet między egzemplarzami tego samego modelu.
Wybierz kadr z filmu
Jak przebiega kalibracja?
Każdy telewizor, monitor i projektor kalibrujemy indywidualnie, uwzględniając warunki oglądania. Kopiowanie ustawień nawet z identycznego modelu nie zastąpi pomiarów. Podczas wizyty korzystamy z profesjonalnych przyrządów, generatora plansz testowych i specjalistycznego oprogramowania. Więcej o naszym sprzęcie przeczytasz w zakładce „Co nas wyróżnia?”. Dzięki autorskim rozwiązaniom kalibracja trwa zwykle od 50 do 90 minut.
Czy można wykonać kalibrację samodzielnie albo dostać ustawienia ze sklepu?
— Regulacja obrazu „na oko” lub za pomocą samych plansz testowych, bez przyrządów pomiarowych, nie jest profesjonalną kalibracją, nawet jeśli tak się ją nazywa. Kalibracja wymaga specjalistycznej wiedzy i kosztownego sprzętu. Warto więc sprawdzić doświadczenie wykonawcy, jego opinie, portfolio, używane przyrządy oraz czy wystawia certyfikat z wynikami pomiarów.
Więcej o profesjonalnej kalibracji przeczytasz w artykule na HDTVPolska.
